Veel ondernemers krijgen bij mij aan tafel pas deze koude douche.
Ze dachten dat ze juridisch sterk stonden als de samenwerking met hun compagnon zou vastlopen: aandelen, directeur, ingeschreven in het handelsregister, een managementovereenkomst voor onbepaalde tijd.
Bij een conflict blijkt dat die veronderstelde bescherming gold tot er in de vergadering werd gestemd.
Onder die gedachte zit bijna altijd een misverstand, of een weeffout in de structuur waarvan ze niet wisten dat die bestond. Dit zijn de 5 die ik het vaakst tegenkom, en hoe je ze voorkomt.
In deze editie:
wat de onmisbaarheidsvalkuil is en hoe je eruit blijft
waarom je naar de vergadering over je ontslag heen zou moeten gaan
waarom onbepaalde tijd bij een management overeenkomst ongunstiger is dan bij een arbeidsovereenkomst
dat er geen verplichting is jouw aandelen te kopen, tenzij en niet andersom;
hoe je voorkomt dat je spaargeld in de BV achterblijft als jij er niks meer over te zeggen hebt.
1. “Het wordt toch niks zonder mij.”
Niemand zegt dit hardop, en niemand bedoelt het arrogant. Toch hoor ik de aanname er vaak onder. Ze knikkeren mij er niet uit, want ze kunnen mij niet missen. En als ze het toch doen, vinden ze nooit een betere directeur. Ik noem dat de onmisbaarheidsvalkuil.
Die valkuil is het diepst als je wel de directeur bent, maar een klein aandelenbelang hebt. Of helemaal geen aandelen. Directeur en aandeelhouder zijn namelijk twee rollen, ook als één persoon ze allebei vervult. Ik noem dat de pettenproblematiek.
Over jouw pet als directeur beslissen de aandeelhouders, en in de aandeelhoudersvergadering worden stemmen geteld als er een beslissing moet worden genomen. Of iemand gewaardeerd wordt als persoon, telt niet.
Wil je dat je positie niet afhangt van hoe onmisbaar men je vindt, regel het dan. Bijvoorbeeld met aandelen van een bijzondere soort, waaraan het recht is verbonden om je eigen bestuurder te benoemen of ontslaan.
Een gemaakte afspraak blijft overeind als er investeerders bij komen en je belang verwatert. Draag je ook de aandeelhouderspet, leg dan een instructierecht in de statuten vast over de grote lijn van het beleid van dat bestuur, de strategie, bijvoorbeeld wel of niet de internationale markt op.
Doe dat direct aan het begin van een samenwerking en investeringsronde. Daarna onderhandel je met mensen die jou niet meer nodig hebben.
2. “Ze kunnen mij er toch niet zomaar uitzetten.”
Dat hoor ik vaak verwonderd na een aandeelhouders vergadering. En dan vraag ik: wat bedoel je met “eruit zetten”? Welke van je petten zetten ze bij je af? Bedoel je de dagelijkse leiding, dan gaat het over je pet als bestuurder. Over jouw bestuurderspositie beslissen de aandeelhouders. Dan is het een kwestie van stemmen tellen. En of je een bijzonder aandeel hebt, zie punt 1.
Je managementovereenkomst voor onbepaalde tijd vervalt niet direct met het ontslag, maar wordt vrijwel altijd meteen opgezegd. Ook die hangt samen met je bestuurderspet. Dan ben je je inkomen kwijt. Dat geldt ook bij een arbeidsovereenkomst. Zie punt 3.
De andere pet is de aandeelhouderspet. Je aandelen hoef je alleen in te leveren als dat is afgesproken, zie punt 4. Je blijft dus achter met je aandelen. Het vóelt dan alsof je uit je bedrijf bent gezet. Je mag nog 1 keer per jaar langskomen, op de aandeelhoudersvergadering. Toch ben je nog steeds verbonden aan het bedrijf. Je hebt informatierecht en je mag vragen stellen. Aan het stuur zit je niet meer, zie punt 1.
De statuten kunnen een zwaardere drempel stellen dan de helft plus 1 stem. De wet begrenst die op twee derde van de uitgebrachte stemmen. Twee derde is 66,7 procent. Wie 70 procent van de stemmen achter zich heeft, komt daar dus overheen. Zelfs de zwaarste drempel die de wet toestaat, houdt zo iemand niet tegen.
Ontslag achter je rug om, kan nooit. Er móet een vergadering zijn, je wordt opgeroepen, het ontslag staat als punt op de agenda en je mag je verhaal doen voordat er wordt gestemd. Dat laatste is je raadgevende stem.
Maar het kan wel in sneltreinvaart. De oproepingstermijn is meestal 8 dagen. In die 8 dagen kan je een advocaat vinden, je stukken verzamelen en je verweer opstellen. Meer tijd krijg je niet.
Vaak is die vergadering een rituele dans. Toch is het het enige moment waarop je nog face to face zit, en waarop je iets kunt regelen. De volgende keer is mogelijk bij een rechter, pas 2 jaar later. Smeed het ijzer als het heet is. Ga erheen.
3. “Mijn managementovereenkomst was voor onbepaalde tijd.”
Dat klinkt als zekerheid, en bij een arbeidsovereenkomst is het dat ook. Bij een managementovereenkomst betekent onbepaalde tijd het omgekeerde: die kan op ieder moment worden opgezegd.
Voor bepaalde tijd is daar vaak gunstiger. Dan loopt de overeenkomst door tot het einde van de termijn, tenzij jullie tussentijdse opzegging hebben afgesproken. Kijk dus na of dat beding erin staat.
En je aandelen dan? Die houd je bij een ontslag als bestuurder, je inkomen niet. Als aandeelhouder verdien je namelijk niets. Je krijgt hooguit een deel van de winst, als die er is en als er wordt uitgekeerd. Van aandelen kan je geen boodschappen doen.
Je inkomen zit dus in je contract. Ben je in dienst als werknemer, dan eindigt met het ontslagbesluit in beginsel ook je arbeidsovereenkomst. Wat je als gevolg van dat ontslag ontvangt, is wettelijk bepaald.
Werk je via je holding, dan geldt het arbeidsrecht niet. Geen ontslagbescherming, geen transitievergoeding, geen wettelijke opzegtermijn. Wat je eventueel nog ontvangt, staat niet in de wet maar in dat contract. Spreek dat dus aan het begin af, bijvoorbeeld een opzegtermijn van een paar maanden. Die periode overbrugt de tijd waarin je een nieuwe opdracht zoekt.
Is er niets afgesproken over vertrek, dan is het einde contract, einde betaling. De volgende maand komt er niets binnen terwijl je vaste lasten doorlopen. Dan begint de discussie, en die voer je zonder inkomen.
4. “Als het misgaat, moeten ze me toch uitkopen.”
Nee, dat moeten je mede-aandeelhouders niet. Alleen als je dat expliciet hebt afgesproken.
Of neem het omgekeerde: mijn aandelen zijn veel waard, dat kunnen ze niet betalen. Allebei die aannames gaan uit van een prijs die vaststaat. Bij een ontslag of een aanbieding staat die bijna nooit vast.
Wil je van je aandelen af, of moet je eraf omdat het contract dat bepaalt, dan moet je ze meestal eerst aanbieden aan je compagnons. Precies degenen met wie je in de clinch ligt. Ze kunnen achteroverleunen en wachten tot jij naar hen toe komt. Geen sterke onderhandelingspositie.
Vaak is het andersom, en dat staat dan in de koop- of aandeelhoudersovereenkomst. Eindigt je bestuursfunctie of je managementovereenkomst, dan moet jij je aandelen aanbieden. Een prijsformule is bijna nooit afgesproken, dus moeten de aandelen gewaardeerd worden. Dat kost tijd. En geld. Net als de vraag of je een bad leaver bent, want dan word je gekort op de prijs.
Of je geld vastzit in de aandelen, of dat je kunt uitrekenen hoe dit afloopt, staat in documenten die je nu al in huis hebt. En die te weinig worden gelezen.
5. “Als ik vertrek, heb ik in ieder geval mijn lening terug.”
Vertrekken of ontslagen worden betekent niet dat je het geld terugkrijgt dat je aan de BV hebt geleend. Spreek je niets af, dan kan je buiten staan zonder inkomen terwijl je spaargeld nog in de BV zit. Wil je dat anders, regel het in de geldleningsovereenkomst.
Ook die discussie voer je zonder inkomen. Je compagnon werkt gewoon door, krijgt betaald en onderneemt met jouw spaargeld. Wil je je geld terug, of je positie, dan moet je procederen. En de tijd die dat kost, kost jou meer dan hem.
Wat je na deze editie kan doen
Zoek 4 dingen op.
De oproepingstermijn in je statuten. Dat is de tijd die je hebt om te reageren als je ontslag als bestuurder op de agenda staat.
De opzegtermijn in je managementovereenkomst. Dat is het aantal maanden inkomen tussen jou en een ontslagbesluit.
De aanbiedingsregeling in je statuten en je aandeelhoudersovereenkomst. Daar staat of je je kan aandelen houden, of dat je ze moet aanbieden tegen een prijs die iemand anders nog moet berekenen. En een uittredingsprocedure duurt gemiddeld 12 tot 24 maanden.
De terugbetalings- en opeisbaarheidsbepalingen in je geldleningsovereenkomst, als die er is. Daar staat wanneer je je eigen geld ontvangt.
🚦 Verkeersregel #3: Documenten bepalen je juridische positie, niet wat je dacht.
Hier en hier vind je de vorige verkeersregels uit de reeks van de rijschool voor het economisch verkeer.
Download hier de AVA-Strategie Kit. Je basisgereedschap voor iedere BV en iedere algemene vergadering. Je wilt niet ontdekken dat je alleen in gedachten nog aan het stuur bleef.
N.B. Deze editie is geen juridisch advies. Aan deze tekst kun je geen rechten ontlenen.
Voor de adviseur
Herken je een van deze 5 bij een klant? Stuur deze editie gerust door. Wil je sparren over hoe je dat gesprek voert? Dan weet je me te vinden.